Musul konusundaki ilk görüşmeler, 19 Mayıs 1924 günü İstanbul’da başladı. Haliç konferansı olarak adlandırılan bu görüşmelerde, Türk heyetine Meclis Başkanı Fethi Bey, İngiliz heyetine ise Sir Percy Cox başkanlık ediyordu.

İlk toplantıda Fethi Bey, Musul’un Türkiye’ye bırakılmasını talep eder. Buna İngilizler karşı çıkar, bir karar alınamaz. 21 Mayıs’ta, ikinci toplantı yapılır. Bu kez, Sir Cox, Musul dahil olmak üzere Dicle’nin her iki sahilinin İngilizlere verilmesi ister, yine karar alınamaz. 

24 Mayıs’ta, yeniden bir araya gelinir ve Sir Cox, ilk talebine ilave olarak, bu kez Hakkari vilayetine bağlı Beytüşşebap, Çölemerik ve Revanduz kasabalarını da ister.
3 Haziran’da yapılan son görüşmede ise, bu taleplerin karşılanmaması halinde meselenin Cemiyete Akvam’a götürüleceğini bildirilir, Haliç Toplantıları son bulur.

İngiltere’nin teklifi üzerine toplanan Cemiyeti Akvam, konuyu görüşmek üzere her iki tarafı Cenevre’ye davet eder. Türk Heyeti, Ali Fethi Bey başkanlığında, 10 Eylül 1924’te Cenevre’ye gider. 

Cemiyeti Akvam’da ilk genel toplantı, 24 Eylül 1924’te yapılır. Konu genel çizgileriyle masaya yatırılır. 27 Eylül tarihindeki ikinci toplantıda, Cemiyeti Akvam, ara bir kararla Irak üzerinde İngiliz mandasını kabul eder. 30 Eylül’de, Musul meselesi için durumu yerinde incelemek üzere bir soruşturma komisyon kurulması karara bağlanır. 

Ve komisyon çalışmalarına başlar …

Musul meselesi bu siyasi seyri izlerken, 7 Ağustos 1924’te, Hakkari bölgesinde yaşayan Nesturiler isyan eder.
Hakkari’de Nesturi OyunlarıNe olmuştu da Nesturiler şimdi konumuza girmişti…

Bu Nesturileri tanıyoruz; hem Ruslarla hem de İngilizlerle Türk’e karşı işbirliği yapan Nesturilerdir.Konumuzla ilgisi öncelikle yaşadıkları coğrafyadır; Hakkari, Musul ve Urumiye yani Baban-Botan-Soran beyleri ile Seyit Taha, Şeyh Ubeydullah, Seyit Abdulkadir, Şeyh Halid, Şeyh Mahmud, Barzani ve Talabanilerin yaşadığı coğrafya...

Baştan beri izlediğimiz şahsiyetlerle aynı coğrafyada yaşadıkları için birbirlerini etkilemeleri doğaldır. Bu etkileşimin hangi düzeyde olduğunu inceliyoruz; bu nedenle konumuza girdiler.1924’te,Nesturiler Türkiye Cumhuriyeti’ne isyan ettiler.İsyan bölgesi Hakkari idi…

Bunlar da İlginizi Çekebilir

SARIZEYBEK MEDYA

Güncel Haberwww.sarizeybekhaber.com.tr
Güncel Araştırmawww.bilgeturksam.com
Video Haberwww.sarizeybek.tv
Özel Haberwww.erdalsarizeybek.com.tr
KİTAPwww.sarizeybekhaber.com.tr
ÖZGEÇMİŞİ